POMYSŁ GŁÓWNY
W dzisiejszym „wirtualnym „ świecie wszyscy odeszliśmy bardzo daleko od naszych korzeni. Zanikła prawdziwa kultura wsi. Są jednak w Polsce jeszcze miejsca gdzie życie płynie jakby czas zatrzymał się w miejscu. Niemal wszyscy mamy jeszcze w drugim trzecim pokoleniu doświadczenia rodzinne związane z naszą rodzimą kulturą.
Oderwanie się od miasta, luksusu, pracy... i powrót, choćby na chwilę do korzeni i prostoty jest nam wszystkim potrzebny.
Program polega na przeniesieniu się w wiejską scenerię, ubranie się w proste stroje i przez parę godzin „na żywo”, w niekłamany sposób zajmowanie się tym, co na co dzień robili nasi dziadowie.
Ogólnie zabawa ma charakter codziennej pracy na wsi z biesiadnym zakończeniem.
OGÓLNE ZASADY
-
wszystkie czynności są jak najbardziej autentyczne- np. jeśli będziemy robić masło, to ma wyjść końcowy produkt taki aby go później zjeść;
-
chodzi o to aby zupełnie przenieść się kilkadziesiąt lat wstecz, a więc m.in. wyłączone powinny być tel. komórkowe, z pola widzenia chowamy współczesne auta itd..
-
trzymamy się starej zasady – najpierw praca i znój, a później biesiady i zabawa – w nagrodę za dobrą pracę;
-
wszelkie prace są jak najbardziej proste i prawdziwe.
-
Nie we wszystkich miejscach istnieje możliwość realizowania wszystkich stacji – dlatego szczegółowy program można realizować po dokonaniu wyboru miejsca akcji.
SCENOGRAFIA
Na wszystkich stacjach będzie zorganizowana scenografia nawiązująca do wiejskiego charakteru programu. Będą to m.in. fragmenty ogrodzenia, ciuki słomy, sprzęt wiejski ... wszyscy prowadzący poszczególne stacje będą ubrani w wiejskie stroje.
MIEJSCA AKCJI
Idealnym miejscem akcji jest wynajęcie do celów programu jednego ze skansenów kultury ludowej. Idealnie nadają się do tego prawie wszystkie skanseny. Jednak każdy z nich posiada swoją specyfikę i realizowanie programu w praktyce przebiega inaczej. Osobiście polecamy jako najbardziej sprawdzone skanseny w Olsztynku i Nowogrodzie.
UBRANIE UCZESTNIKÓW - SĄ NASTĘPUJĄCE MOŻLIWOŚCI:
-
Dla wszystkich uczestników specjalnie uszyte proste zestawy strojów wiejskich. Męskie stroje to: obszerna koszula i porcięta. Kobiece stroje to: prosta sukienka. Materiałem jest len i inne lekkie materiały. Do nakrycia głów przygotowane są: chustki kobiece. – koszt uszycia strojów –około 150 zł. netto/osobę. Stroje będą pamiątką dla uczestników.
-
Uczestnicy ubrani dowolnie.
-
Dla wszystkich uczestników przygotowane są specjalne elementy strojów – np. słomkowy kapelusz, chusty na głowę, naszyjniki etc..
GOSPODARZE PROGRAMU – konferansjerzy: sołtys i sołtysowa wsi.
PROPOZYCJA PROGRAMU
CZĘŚĆ PIERWSZA – POWITANIE , ORGANIZACJA
Następuje podział na uczestników na rodziny- Kozłowscy, Kropiewniccy, Deptuła, itd. W każdej rodzinie wybierani są „głowy i szyje rodziny”. Wszystkie rodziny oznaczone są kolorami chustek, sznurków etc..
Zamówionych jest kilka furmanek – do każdej z nich wsiada oddzielna rodzina.
Trasa przejazdu wiedzie drogami polnymi do skansenu.
Po dojeździe do skansenu, gdy wszyscy lekko biesiadują „głowy rodzin” mają swoją odprawę (np. w tym czasie prosty poczęstunek). Lekko przygrywa kapela ludowa.
Wszystkie rodziny wita sołtys z żoną (chleb, sól). Zaprasza do swojej wsi . Sołtys tłumaczy, że akurat we wsi strasznie dużo pracy i miejscowi się nie wyrabiają z robotą. Bardzo prosi aby goście pomogli ludziom ze wsi, a w nagrodę po pracy zaprasza ich na sutą biesiadę. Wszyscy otrzymują sołtysową instrukcję (odręczny list z mapką wsi), gdzie pomoc potrzebna (np. u Kuźmiuków kapusty ukisić i siana nawięść – tu adres – w skansenie są adresy, a na domach będą powywieszane nazwiska domowników).
CZĘŚĆ DRUGA – PRACA WE WSI .
Uczestnicy docierają pieszo do poszczególnych domów, gdzie wykonują różne czynności. W każdym domu są do wykonania zarówno prace dla chłopów, jak też kobiet. Czas pobytu na poszczególnej stacji wynosi około 30 minut. W skansenie usytuowane są stacje, a każda rodzina bierze udział w każdej z nich. Następuje rotacyjna zamiana stacji. W każdym domu tak jest zorganizowana praca aby możliwie najwięcej uczestników było zangażowanych do pracy – np. 6 kobiet jednocześnie ubija masło. Atrakcyjność poszczególnych miejsc powoduje też, że nawet jeśli ktoś nie będzie miał pracy w danym momencie lub nie będzie miał na nia ochoty, to będzie mógł zwiedzać przy okazji eksponaty etc...
Oto przykładowe prace:
PRACE MĘSKIE:
-
MŁÓCENIE CEPAMI – nauka pracy cepem, a następnie chłopi cepami młócą w stodole słomę na klepisku, wygrabiają wymłóconą słomę; scenografia – stodoła z klepiskiem.
2 KOSZENIE KOSĄ I GRABIENIE - nauka posługiwania się kosą, ostrzenia i koszenia, chłopi kosami wspólnie koszą trawę idąc ławą, a następnie część trawy wygrabiają grabiami drewnianymi. Scenografia – łąka.
-
KUŹNIA – przy komendzie kowala wykuwają podkowę (praca zbiorowa, jeden pracuje miechem, podklada na ogień itd.), po przygotowaniu podkowy, podkuwają konia w kuźni; Scenografia – kuźnia.
-
PLECENIE KOSZY - nauka wyplatania koszy ze słomy, uczestnicy sami wyplatają prosty element kosza. Scenografia: wiejska zagroda.
-
LEPIENIE Z GLINY – warsztat garncarski
-
RĄBANIE I PIŁOWANIE DREWNA – piłowanie dwuręczną piłą „metrów” i cięcie siekierami w klocki
-
WYKONYWNIE OZDÓB Z BURSZTYNU – w warsztacie bursztyniarskim wykonywanie prostych elementów ozdób bursztynowych
PRACE KOBIECE:
-
UBIJANIE MASŁA – Nauka robienia masła. Kobiety dostają maselniczki i śmietanę - ręcznie ubijają masło w maselniczkach. Scenografia – kuchnia w domu.
-
ROBIENIE KAPUSTY- kobiety kroją kapustę na tarkownicach i własnymi nogami ubijają ją w beczkach, pracy towarzyszy śpiew i rytualne okrzyki. Scenografia – kuchnia.
-
UKŁADANIE KWIATÓW – nauka robienia tradycyjnych kwiatów z bibuły
-
WYCINANKI – nauka wykonywania tradycyjnych wycinanek
-
FRYWOLITKI – nauka wykonywania tradycyjnych koronek
-
MIELENIE MĄKI – Nauka mielenia mąki. Mielenie ziarna na mąkę w ręcznych żarnach. Scenografia: wnętrze wiatraka.
PRACE WSPÓLNE
-
SCHOLA – nauka śpiewów ludowych i tańców– przygotowanie krótkiego występu na biesiadę (tańce i śpiew ludowy). Scenografia: obszerna izba.
-
NAUKA GRY NA INSTRUMENTACH LUDOWYCH
-
POWOŻENIE WOZEM KONNYM – nauka wprzęgania konia do wozu i powożenia wozem
-
JAZDA TRAKTORAMI – podczepianie urzadzeń i przyczep, nauka jazdy
-
PISANIE PRZEMÓWIENIA DLA SOŁTYSA – uczestnicy gęsimi piórami piszą przemówienie dla sołtysa na dożynki
Na zakończenie programu podsumowanie programu – np. wspólny taniec do muzyki ludowej. Specjalny pokaz wyrobów powstałych podczas akcji (masło, wycinanki, kwiaty...).
CZĘŚĆ TRZECIA – BIESIADA – karczma
Jak zwyczaj każe po pracy wszyscy spotykają się przy suto zasatawionym stole. Trwa zabawa przy wiejskiej kapeli, odbywają się też zawody i pokazy:
- koncert wiejskiej kapeli
- konkursy wcześniejszych konkurencji (cerowanie skarpet, prace ciesielskie, koszyki...)
-
tańce przy wiejskiej muzyce, m.in. tańce integracyjne
